Soorten gevelstenen voor jouw nieuwbouwhuis

Verschillende soorten gevenstenen
Soorten gevelstenen voor jouw nieuwbouwhuis

Als je bakstenen gaat uitzoeken voor jouw nieuwbouwhuis is het niet slechts een kwestie van de juiste kleur kiezen. Er zijn verschillende typen en formaten die allemaal hun eigen stempel drukken op de uitstraling van de woning. Laten we eens kijken wat de opties zijn.
Welke soorten gevelstenen zijn er?
De belangrijkste soorten gevelstenen worden van klei gemaakt en vervolgens gebakken. Het verschil zit vooral in de manier waarop de klei wordt gevormd en het oppervlak wordt afgewerkt. Dat bepaalt of een steen strak en gelijkmatig oogt of juist grillig en levendig. De vier bekendste typen zijn handvormstenen, vormbakstenen, strengpersstenen en wasserstrich stenen.
Handvormstenen
Handvormstenen herken je aan hun onregelmatige vorm, generfde oppervlak en vaak bezande afwerking. De naam doet vermoeden dat iedere steen met de hand wordt gemaakt, maar tegenwoordig gebeurt dit meestal machinaal. De klei wordt in een bezande vorm geworpen, waardoor kleine verschillen in structuur en vorm ontstaan. Deze gevelstenen geven een woning een warme en ambachtelijke uitstraling. Ze passen goed bij een landelijke woning, schuurwoning of woning met een klassieke bouwstijl. Ook in een modern ontwerp kunnen handvormstenen voor een mooi contrast zorgen. Door de grillige structuur reageren ze sterk op licht en schaduw, waardoor de gevel gedurende de dag steeds iets anders oogt.

Vormbakstenen
Bij vormbakstenen wordt de klei machinaal onder druk in een vooraf bezande vorm geperst. Daardoor zijn de randen kantiger en is het oppervlak gelijkmatiger dan bij handvormstenen. Het resultaat is een rustige gevel met een herkenbare baksteenstructuur. Vormbakstenen worden veel toegepast bij traditionele Nederlandse woningen, maar zijn door hun regelmatige uiterlijk ook geschikt voor eigentijdse ontwerpen. Ze vormen een mooie middenweg als je wel het karakter van baksteen wilt, maar minder onregelmatigheid zoekt dan bij een handvormsteen.Strengpersstenen
Voor strengpersstenen wordt klei door een persmond gedrukt. Zo ontstaat een lange streng klei, die vervolgens in afzonderlijke stenen wordt gesneden. Deze productiewijze zorgt voor rechte lijnen, een maatvast uiterlijk en gladde zijden. Er zijn daarnaast varianten met een aangebrachte structuur, bezanding of andere oppervlakteafwerking. Door hun strakke vorm passen strengpersstenen goed bij moderne architectuur, zoals een kubistische woning of een woning met grote glaspartijen en heldere lijnen. Met een dunne of terugliggende voeg krijgt de gevel een extra minimalistische uitstraling.

Wasserstrich stenen
Wasserstrich stenen worden gevormd in mallen die met water worden bevochtigd. Het water zorgt ervoor dat de klei uit de vorm loskomt, waardoor er geen bezanding nodig is. Zo ontstaat een onbezand oppervlak met een natuurlijke, licht onregelmatige textuur. Technisch gezien is wasserstrich een variant op de vormbakmethode. De uitstraling zit tussen strak en ambachtelijk in. Wasserstrich stenen zijn minder grillig dan veel handvormstenen, maar tonen meer nuance dan een volledig gladde strengperssteen. Daardoor passen ze bij zowel moderne als landelijke woningen.Welke formaten bakstenen zijn er?
Naast het type steen heeft ook het formaat veel invloed op het gevelbeeld. Een lage, langgerekte steen benadrukt de horizontale lijnen van een woning. Een hogere steen zorgt juist voor een robuuster en rustiger beeld. De genoemde maten zijn gangbare richtmaten. De werkelijke afmetingen kunnen per fabrikant en productserie enkele millimeters afwijken.
Waalformaat bakstenen
Waalformaat bakstenen hebben als richtmaat ongeveer 210 x 100 x 50 millimeter. Dit veelgebruikte formaat heeft een relatief slanke hoogte en zorgt daardoor voor een verfijnd gevelbeeld met veel horizontale lijnen. Het waalformaat is breed toepasbaar. Van een klassieke rode gevel tot een moderne lichte of donkere steen: de kleur, textuur, voeg en het metselverband bepalen uiteindelijk de stijl.
Dikformaat bakstenen
Dikformaat bakstenen, ook wel waaldikformaat genoemd, zijn ongeveer 210 x 100 x 65 millimeter. Ze zijn dus ongeveer even lang en breed als waalformaat bakstenen, maar duidelijk hoger. Daardoor zijn er minder lagen en minder stenen per vierkante meter nodig. Een dikformaat geeft de gevel een wat steviger en rustiger karakter. Het past goed bij robuuste schuurwoningen en landelijke ontwerpen, maar kan in combinatie met een strakke voeg ook verrassend modern ogen.
Andere interessante steenformaten
Naast waalformaat en dikformaat zijn er verschillende andere maten waarmee je de verhoudingen van de gevel kunt beïnvloeden:
| Formaat | Gangbare richtmaat | Uitstraling |
|---|---|---|
| IJsselformaat | 160 x 78 x 41 mm | Klein en verfijnd, met relatief veel voegen |
| Vechtformaat | 210 x 100 x 40 mm | Slank en horizontaal |
| Hilversums formaat | 225 x 105 x 42 mm | Langgerekt en sterk lijnvormig |
| Kloostermop | 280 x 105 x 80 mm | Groot, robuust en historisch |
| Langformaat | Verschilt per fabrikant | Lang en vaak laag, geschikt voor een uitgesproken horizontaal gevelbeeld |
Ook smalle gevelstenen zijn het overwegen waard. Deze hebben een kleinere diepte dan een gebruikelijke baksteen, terwijl het zichtbare gevelbeeld vergelijkbaar kan blijven. Omdat formaten en technische eigenschappen per fabrikant kunnen verschillen, is het belangrijk om altijd de productspecificaties van de gekozen steen te controleren.
De voeg en het metselverband maken het verschil
Dezelfde gevelsteen kan er totaal anders uitzien door de gekozen voeg. Een lichte voeg laat het patroon van de stenen duidelijk naar voren komen. Een voeg in een kleur dicht bij die van de steen zorgt juist voor een rustiger, meer samenhangend vlak. Ook de dikte en diepte van de voeg hebben invloed op het schaduweffect. Daarnaast bepaalt het metselverband het ritme van de gevel. Halfsteensverband en wildverband worden veel toegepast, maar ook blokverband, staand verband of tegelverband behoren tot de mogelijkheden. Niet ieder verband is zonder aanvullende maatregelen geschikt voor iedere situatie. Bespreek jouw keuze daarom tijdig met de betrokken partijen.
Hoe kies je de juiste gevelsteen?
Begin niet alleen met een losse steen in een showroom, maar kijk naar het totale gevelbeeld. Let daarbij op:
- de bouwstijl en verhoudingen van de woning;
- het type en formaat van de gevelsteen;
- de kleur, textuur en natuurlijke kleurnuances;
- de kleur, dikte en afwerking van de voeg;
- het gewenste metselverband;
- de combinatie met kozijnen, dakbedekking en eventuele houten gevelbekleding;
- technische eigenschappen zoals maatspreiding, wateropname en vorstbestendigheid;
- beschikbaarheid, levertijd en het beschikbare budget.
Loop ook vooral eens een rondje door de buurt om inspiratie op te doen. Zo krijg je een beter beeld van wat het kan worden.
Gevelstenen kiezen voor jouw nieuwbouwhuis
Welke van de verschillende soorten gevelstenen het beste past, hangt af van de uitstraling die je voor ogen hebt. Vervolgens bepaal je met het formaat, de voeg en het metselverband de complete uitstraling van de gevel. Wil je een casco woning laten bouwen door Eigenwijs Bouw en deze afwerken met metselwerk? Geef jouw voorkeur voor gevelstenen dan al vroeg in het ontwerptraject aan. Zo kunnen we bij het tekenwerk rekening houden met de gewenste uitstraling en de bijbehorende detaillering. Onze woningen worden casco geplaatst; de materialen en uitvoering van het metselwerk regel je zelf.
